Heritage resort & River club / 2019

Rybnik jest aglomeracją o silnym znaczeniu gospodarczym, kulturalnym i naukowym, powiązaną z Górnośląski Okręg Przemysłowy — największym okręgiem przemysłowym w Polsce (i jednym z największych w Europie), a także z aglomeracją Ostrawa oraz województwem Województwo Opolskie. Stolica regionu rybnickiego liczy 140 000 mieszkańców, co plasuje ją wśród 25 największych miast w Polsce. Przez granice administracyjne miasta przebiega autostrada Autostrada A1, a odległość od centrum do węzła z autostradą Autostrada A4 „Sośnica” wynosi około 30 km.

Na tle innych miast Górnego Śląska Rybnik wyróżnia się walorami przyrodniczymi i krajobrazowymi. Należy do nich park krajobrazowy Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich, który wraz z Jezioro Rybnickie oraz meandrami rzeki Ruda sprawia, że północne obrzeża miasta należą do najbardziej atrakcyjnych miejsc do życia na Górnym Śląsku.

Zespół dworski z XVIII wieku, niegdyś siedziba zarządcy cysterskiego folwarku, wyrósł z tradycji zakonu cystersów, który przybył do pobliskich Rud Raciborskich w połowie XIII wieku. Cystersi, zgodnie z regułą, kolonizowali dzikie tereny, rozwijając intensywną gospodarkę rolną, leśną i rybacką. Trwałym śladem tego dziedzictwa jest park krajobrazowy „Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe”, na którego obszarze leży dwór.

We dworze ulokowano restaurację, a w miejscu pozbawionych wartości architektonicznych zabudowań gospodarczych powstał pięciogwiazdkowy hotel butikowy z rozbudowaną strefą spa. Ceglana stodoła, choć nieobjęta ochroną konserwatorską, jako reprezentatywny przykład lokalnego budownictwa, została
zachowana i zaadaptowana na salę wielofunkcyjną. Na osi symetrii rezydencji odtworzono założenie ogrodo we w duchu późnego baroku; odnowiono także ujeżdżalnię i stajnie z końca XX wieku.

Po latach opuszczenia obiekt przejęła Elektrownia Rybnik. Działania ograniczono wówczas do doraźnego zabezpieczenia ruin; przez kolejne dekady dwór pustoszał, ulegając degradacji. Obecny właściciel przejął budynek w stanie bliskim śmierci technicznej i – inwestując prywatne środki – z pietyzmem przywrócił mu rangę, przekształcając cały teren w zespół gastronomiczno-hotelowy.

Konserwacja dworu była wyjątkowo wymagająca: brakowało materiałów ikonograficznych, a dawną sztukaterię skuto. Ocalona bryła zachowała jednak pierwotne proporcje. Na podstawie reliktów detalu i nielicznych powojennych fotografii, we współpracy z wojewódzkim konserwatorem, odtworzono historyczny charakter budynku.

Największym wyzwaniem projektowym było wpisanie nowej funkcji w obrys dawnych zabudowań i zsynchronizowanie jej z XVIII-wiecznym dworem oraz ceglaną stodołą. Architekci zrezygnowali z nieszczerych historyzujących gestów. Nowa kubatura ma oszczędną, współczesną formę; zachowuje jedynie wysokości i kąty nachylenia dawnych dachów. Płaszczyzny ścian pokrywa drewniany ruszt, za którym ukryto otwory okienne dzięki temu, mimo znacznych gabarytów, hotel nie konkuruje z zabytkiem, lecz go dopełnia.